Ә әрпі қашан жазылады?
Мектеп бағдарламасы: 2–4 сынып
«Ә» – жіңішке, «а» – жуан дауысты. Жіңішке сөзде «ә» түсіп қалса, сөздің мағынасы бұзылады.
Ереже
- Қазақ сөзінде жуан мен жіңішке дыбыс араласпайды. Сөз жуан болса, жалғауы да жуан: бала-лар-ға. Жіңішке болса, жалғауы да жіңішке: үй-лер-ге.
Мысалдар
✓ бәрі
✗ Қате: барі
✓ әңгіме
✗ Қате: аңгіме
✓ әрі
✗ Қате: арі
✓ нәрсе
✗ Қате: нарсе
✓ әрқашан
✗ Қате: арқашан
✓ және
✗ Қате: жане
✓ мәні
✗ Қате: мані
✓ әлдеқайда
✗ Қате: алдеқайда
Өзіңді тексер
1. Қайсысы дұрыс?
- • барі
- • бәрі
Жауабын көру
бәрі – Қазақ сөзінде жуан мен жіңішке дыбыс араласпайды. Сөз жуан болса, жалғауы да жуан: бала-лар-ға. Жіңішке болса, жалғауы да жіңішке: үй-лер-ге.
2. Қайсысы дұрыс?
- • аңгіме
- • әңгіме
Жауабын көру
әңгіме – Қазақ сөзінде жуан мен жіңішке дыбыс араласпайды. Сөз жуан болса, жалғауы да жуан: бала-лар-ға. Жіңішке болса, жалғауы да жіңішке: үй-лер-ге.
3. Қайсысы дұрыс?
- • арі
- • әрі
Жауабын көру
әрі – Қазақ сөзінде жуан мен жіңішке дыбыс араласпайды. Сөз жуан болса, жалғауы да жуан: бала-лар-ға. Жіңішке болса, жалғауы да жіңішке: үй-лер-ге.
4. Қайсысы дұрыс?
- • нарсе
- • нәрсе
Жауабын көру
нәрсе – Қазақ сөзінде жуан мен жіңішке дыбыс араласпайды. Сөз жуан болса, жалғауы да жуан: бала-лар-ға. Жіңішке болса, жалғауы да жіңішке: үй-лер-ге.
Басқа ережелер
- Ы мен І2–4 сынып
- Ө мен О2–4 сынып
- Ү, Ұ және У2–4 сынып
- Қ, Ғ, Ң2–4 сынып
- Бас әріп2-сынып
- Үтір4-сыныптан
- Нүкте, сұрақ және леп белгісі2-сынып
- Қаратпа және қыстырма сөз3-сынып
- Бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша3-сынып
- Төл сөздің тыныс белгілері5-сынып
- Бірге, бөлек, дефис арқылы жазу6-сынып
- Ма, ме, ба, бе, па, пе7-сынып
- Күрделі атаулардың бас әрпі8-сынып
- Екі сөйлемді біріктіру4-сынып
- Көптік жалғау: -лар, -дар, -тар
- Барыс септік: -ға, -ге, -қа, -ке
- Қ, К, П әріптерінің ғ, г, б болуы
- Ілік септік: -ның, -дың, -тың
- Табыс септік: -ны, -ды, -ты
- Жатыс септік: -да, -де, -та, -те
- Шығыс септік: -дан, -нан, -тан
- Тәуелдік жалғау: менің, сенің, оның
- Сөз тәртібі
- Кім? жұрнағы: -шы, -ші, -ушы
- Қандай? жұрнағы: -лы, -ды, -ты