Мазмұнға өту

Сөз бірге, бөлек не дефис арқылы қашан жазылады?

Мектеп бағдарламасы: 6-сынып

Біріккен сөз бірге, тіркес сөз бөлек, қос сөз дефис арқылы жазылады. Дефис (-) – сызықшадан (–) бөлек белгі: ол сөздің ішінде тұрады, екі жағында бос орын болмайды.

Ереже

  • Қос сөз (екі сөз қатар келіп, бір ұғым береді: ата-ана, ыдыс-аяқ) дефис арқылы жазылады.
  • Күшейтілген сын есім (қап-қара, жап-жасыл) дефис арқылы жазылады.
  • Бір затты атайтын біріккен сөз бірге жазылады (қолғап, белбеу, аяқкиім).
  • Екі сөзден құралған жер-су атауларының көбі бірге жазылады (Көкшетау, Ақтау). Бірақ әкімшілік атаулар бөлек жазылады (Солтүстік Қазақстан облысы).
  • Күрделі сан есім бөлек жазылады: он бір, жиырма бес, жүз елу.
  • Тіркес сөздер бөлек жазылады: темір жол, жер шары.

Мысалдар

  • ✓ ата-ана

    ✗ Қате: ата ана

  • ✓ қап-қара

    ✗ Қате: қап қара

  • ✓ қолғап

    ✗ Қате: қол-ғап

  • ✓ Көкшетау

    ✗ Қате: Көкше-тау

  • ✓ он бір

    ✗ Қате: он-бір

  • ✓ темір жол

    ✗ Қате: темір-жол

  • ✓ бала-шаға

    ✗ Қате: бала шаға

  • ✓ ыдыс-аяқ

    ✗ Қате: ыдыс аяқ

Өзіңді тексер

  1. 1. Қайсысы дұрыс?

    • • ата ана
    • • ата-ана
    • • атаана
    Жауабын көру

    ата-ана – Қос сөз (екі сөз қатар келіп, бір ұғым береді: ата-ана, ыдыс-аяқ) дефис арқылы жазылады.

  2. 2. Қайсысы дұрыс?

    • • қап қара
    • • қап-қара
    • • қапқара
    Жауабын көру

    қап-қара – Күшейтілген сын есім (қап-қара, жап-жасыл) дефис арқылы жазылады.

  3. 3. Қайсысы дұрыс?

    • • қол ғап
    • • қол-ғап
    • • қолғап
    Жауабын көру

    қолғап – Бір затты атайтын біріккен сөз бірге жазылады (қолғап, белбеу, аяқкиім).

  4. 4. Қайсысы дұрыс?

    • • Көкше тау
    • • Көкше-тау
    • • Көкшетау
    Жауабын көру

    Көкшетау – Екі сөзден құралған жер-су атауларының көбі бірге жазылады (Көкшетау, Ақтау). Бірақ әкімшілік атаулар бөлек жазылады (Солтүстік Қазақстан облысы).

Осы ережені ойнап жаттық

Басқа ережелер