Мазмұнға өту

Кітап – кітабы: қ, к, п әріптері қашан ғ, г, б болады?

Көп буынды сөзге дауыстыдан басталатын жалғау жалғанғанда соңғы қатаң дыбыс жұмсарады.

Ереже

  • Көп буынды сөздің соңғы «п» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «б» болып жұмсарады: кітап – кітабы. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «қ» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «ғ» болып жұмсарады: тарақ – тарағы. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «п» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «б» болып жұмсарады: сынып – сыныбы. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «қ» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «ғ» болып жұмсарады: қалақ – қалағы. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «қ» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «ғ» болып жұмсарады: аяқ – аяғы. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «қ» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «ғ» болып жұмсарады: құлақ – құлағы. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «қ» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «ғ» болып жұмсарады: жапырақ – жапырағы. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «п» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «б» болып жұмсарады: аспап – аспабы. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «к» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «г» болып жұмсарады: жүрек – жүрегі. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «к» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «г» болып жұмсарады: білек – білегі. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «п» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «б» болып жұмсарады: мектеп – мектебі. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «к» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «г» болып жұмсарады: ертек – ертегі. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «к» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «г» болып жұмсарады: өрнек – өрнегі. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «к» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «г» болып жұмсарады: сүйек – сүйегі. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «к» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «г» болып жұмсарады: етік – етігі. (қ → ғ, к → г, п → б.)
  • Көп буынды сөздің соңғы «к» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «г» болып жұмсарады: бесік – бесігі. (қ → ғ, к → г, п → б.)

Мысалдар

  • ✓ кітабы

    ✗ Қате: кітапы

  • ✓ тарағы

    ✗ Қате: тарақы

  • ✓ сыныбы

    ✗ Қате: сыныпы

  • ✓ қалағы

    ✗ Қате: қалақы

  • ✓ аяғы

    ✗ Қате: аяқы

  • ✓ құлағы

    ✗ Қате: құлақы

  • ✓ жапырағы

    ✗ Қате: жапырақы

  • ✓ аспабы

    ✗ Қате: аспапы

  • ✓ жүрегі

    ✗ Қате: жүрекі

  • ✓ білегі

    ✗ Қате: білекі

  • ✓ мектебі

    ✗ Қате: мектепі

  • ✓ ертегі

    ✗ Қате: ертекі

  • ✓ өрнегі

    ✗ Қате: өрнекі

  • ✓ сүйегі

    ✗ Қате: сүйекі

  • ✓ етігі

    ✗ Қате: етікі

  • ✓ бесігі

    ✗ Қате: бесікі

Өзіңді тексер

  1. 1. Қайсысы дұрыс?

    • • кітабы
    • • кітабі
    • • кітапы
    Жауабын көру

    кітабы – Көп буынды сөздің соңғы «п» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «б» болып жұмсарады: кітап – кітабы. (қ → ғ, к → г, п → б.)

  2. 2. Қайсысы дұрыс?

    • • тарағы
    • • тарағі
    • • тарақы
    Жауабын көру

    тарағы – Көп буынды сөздің соңғы «қ» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «ғ» болып жұмсарады: тарақ – тарағы. (қ → ғ, к → г, п → б.)

  3. 3. Қайсысы дұрыс?

    • • сыныбы
    • • сыныбі
    • • сыныпы
    Жауабын көру

    сыныбы – Көп буынды сөздің соңғы «п» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «б» болып жұмсарады: сынып – сыныбы. (қ → ғ, к → г, п → б.)

  4. 4. Қайсысы дұрыс?

    • • қалағы
    • • қалағі
    • • қалақы
    Жауабын көру

    қалағы – Көп буынды сөздің соңғы «қ» әрпі дауысты дыбыс жалғанғанда «ғ» болып жұмсарады: қалақ – қалағы. (қ → ғ, к → г, п → б.)

Осы ережені ойнап жаттық

Басқа ережелер