Ы мен І: қашан «ы», қашан «і» жазылады?
Мектеп бағдарламасы: 2–4 сынып
Жуан сөзде – ы, жіңішке сөзде – і. Сөздің қай түрі екенін оның басқа дауыстылары көрсетеді.
Ереже
- Қазақ сөзінде жуан мен жіңішке дыбыс араласпайды. Сөз жуан болса, жалғауы да жуан: бала-лар-ға. Жіңішке болса, жалғауы да жіңішке: үй-лер-ге.
Мысалдар
✓ бір
✗ Қате: быр
✓ бірге
✗ Қате: бырге
✓ кейін
✗ Қате: кейын
✓ келеді
✗ Қате: келеды
✓ болады
✗ Қате: боладі
✓ адамның
✗ Қате: адамнің
✓ жақсы
✗ Қате: жақсі
✓ оны
✗ Қате: оні
Өзіңді тексер
1. Қайсысы дұрыс?
- • быр
- • бір
Жауабын көру
бір – Қазақ сөзінде жуан мен жіңішке дыбыс араласпайды. Сөз жуан болса, жалғауы да жуан: бала-лар-ға. Жіңішке болса, жалғауы да жіңішке: үй-лер-ге.
2. Қайсысы дұрыс?
- • бырге
- • бірге
Жауабын көру
бірге – Қазақ сөзінде жуан мен жіңішке дыбыс араласпайды. Сөз жуан болса, жалғауы да жуан: бала-лар-ға. Жіңішке болса, жалғауы да жіңішке: үй-лер-ге.
3. Қайсысы дұрыс?
- • кейын
- • кейін
Жауабын көру
кейін – Қазақ сөзінде жуан мен жіңішке дыбыс араласпайды. Сөз жуан болса, жалғауы да жуан: бала-лар-ға. Жіңішке болса, жалғауы да жіңішке: үй-лер-ге.
4. Қайсысы дұрыс?
- • келеды
- • келеді
Жауабын көру
келеді – Қазақ сөзінде жуан мен жіңішке дыбыс араласпайды. Сөз жуан болса, жалғауы да жуан: бала-лар-ға. Жіңішке болса, жалғауы да жіңішке: үй-лер-ге.
Басқа ережелер
- Ә мен А2–4 сынып
- Ө мен О2–4 сынып
- Ү, Ұ және У2–4 сынып
- Қ, Ғ, Ң2–4 сынып
- Бас әріп2-сынып
- Үтір4-сыныптан
- Нүкте, сұрақ және леп белгісі2-сынып
- Қаратпа және қыстырма сөз3-сынып
- Бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша3-сынып
- Төл сөздің тыныс белгілері5-сынып
- Бірге, бөлек, дефис арқылы жазу6-сынып
- Ма, ме, ба, бе, па, пе7-сынып
- Күрделі атаулардың бас әрпі8-сынып
- Екі сөйлемді біріктіру4-сынып
- Көптік жалғау: -лар, -дар, -тар
- Барыс септік: -ға, -ге, -қа, -ке
- Қ, К, П әріптерінің ғ, г, б болуы
- Ілік септік: -ның, -дың, -тың
- Табыс септік: -ны, -ды, -ты
- Жатыс септік: -да, -де, -та, -те
- Шығыс септік: -дан, -нан, -тан
- Тәуелдік жалғау: менің, сенің, оның
- Сөз тәртібі
- Кім? жұрнағы: -шы, -ші, -ушы
- Қандай? жұрнағы: -лы, -ды, -ты