Мазмұнға өту

-шы, -ші және -ушы жұрнақтары қалай жалғанады?

Мамандық пен істеуші адамды атайтын сөз затқа «-шы/-ші», етістікке «-ушы/-уші» жалғап жасалады.

Ереже

  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: ән – әнші. Сөз жіңішке, сондықтан «і». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: мал – малшы. Сөз жуан, сондықтан «ы». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: сурет – суретші. Сөз жіңішке, сондықтан «і». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: балық – балықшы. Сөз жуан, сондықтан «ы». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: егін – егінші. Сөз жіңішке, сондықтан «і». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: жол – жолшы. Сөз жуан, сондықтан «ы». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: құрылыс – құрылысшы. Сөз жуан, сондықтан «ы». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: тігін – тігінші. Сөз жіңішке, сондықтан «і». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: күй – күйші. Сөз жіңішке, сондықтан «і». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: аң – аңшы. Сөз жуан, сондықтан «ы». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: жұмыс – жұмысшы. Сөз жуан, сондықтан «ы». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: ертегі – ертегіші. Сөз жіңішке, сондықтан «і». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)
  • Етістіктен «кім?» деген сөз жасау үшін «-ушы/-уші» жалғанады: жаз – жазушы. Сөз жуан, сондықтан «ы».
  • Етістіктен «кім?» деген сөз жасау үшін «-ушы/-уші» жалғанады: оқы – оқушы. Сөз жуан, сондықтан «ы». Соңындағы «ы» түсіп қалады.
  • Етістіктен «кім?» деген сөз жасау үшін «-ушы/-уші» жалғанады: сат – сатушы. Сөз жуан, сондықтан «ы».
  • Етістіктен «кім?» деген сөз жасау үшін «-ушы/-уші» жалғанады: тыңда – тыңдаушы. Сөз жуан, сондықтан «ы».
  • Етістіктен «кім?» деген сөз жасау үшін «-ушы/-уші» жалғанады: көр – көруші. Сөз жіңішке, сондықтан «і».
  • Етістіктен «кім?» деген сөз жасау үшін «-ушы/-уші» жалғанады: ойна – ойнаушы. Сөз жуан, сондықтан «ы».
  • Етістіктен «кім?» деген сөз жасау үшін «-ушы/-уші» жалғанады: тазала – тазалаушы. Сөз жуан, сондықтан «ы».
  • Етістіктен «кім?» деген сөз жасау үшін «-ушы/-уші» жалғанады: жүргіз – жүргізуші. Сөз жіңішке, сондықтан «і».
  • Етістіктен «кім?» деген сөз жасау үшін «-ушы/-уші» жалғанады: үйрет – үйретуші. Сөз жіңішке, сондықтан «і».

Мысалдар

  • ✓ әнші

    ✗ Қате: әншы

  • ✓ малшы

    ✗ Қате: малші

  • ✓ суретші

    ✗ Қате: суретшы

  • ✓ балықшы

    ✗ Қате: балықші

  • ✓ егінші

    ✗ Қате: егіншы

  • ✓ жолшы

    ✗ Қате: жолші

  • ✓ құрылысшы

    ✗ Қате: құрылысші

  • ✓ тігінші

    ✗ Қате: тігіншы

  • ✓ күйші

    ✗ Қате: күйшы

  • ✓ аңшы

    ✗ Қате: аңші

  • ✓ жұмысшы

    ✗ Қате: жұмысші

  • ✓ ертегіші

    ✗ Қате: ертегішы

  • ✓ жазушы

    ✗ Қате: жазуші

  • ✓ оқушы

    ✗ Қате: оқуші

  • ✓ сатушы

    ✗ Қате: сатуші

  • ✓ тыңдаушы

    ✗ Қате: тыңдауші

  • ✓ көруші

    ✗ Қате: көрушы

  • ✓ ойнаушы

    ✗ Қате: ойнауші

  • ✓ тазалаушы

    ✗ Қате: тазалауші

  • ✓ жүргізуші

    ✗ Қате: жүргізушы

  • ✓ үйретуші

    ✗ Қате: үйретушы

Өзіңді тексер

  1. 1. Қайсысы дұрыс?

    • • әнчі
    • • әншы
    • • әнші
    Жауабын көру

    әнші – Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: ән – әнші. Сөз жіңішке, сондықтан «і». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)

  2. 2. Қайсысы дұрыс?

    • • малчы
    • • малшы
    • • малші
    Жауабын көру

    малшы – Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: мал – малшы. Сөз жуан, сондықтан «ы». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)

  3. 3. Қайсысы дұрыс?

    • • суретчі
    • • суретшы
    • • суретші
    Жауабын көру

    суретші – Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: сурет – суретші. Сөз жіңішке, сондықтан «і». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)

  4. 4. Қайсысы дұрыс?

    • • балықчы
    • • балықшы
    • • балықші
    Жауабын көру

    балықшы – Затқа «кім?» деген сөз жасайтын «-шы/-ші» жалғанады: балық – балықшы. Сөз жуан, сондықтан «ы». («ч» әрпі қазақ жұрнағында жазылмайды.)

Осы ережені ойнап жаттық

Басқа ережелер