Мазмұнға өту

Қаратпа сөз бен қыстырма сөзге үтір қалай қойылады?

Мектеп бағдарламасы: 3-сынып

Біреуге қаратып айтылған сөз бен сөйлеушінің ойын білдіретін сөз сөйлемнің басқа бөлігінен үтірмен бөлінеді.

Ереже

  • Біреуге қаратып айтылған сөз (қаратпа сөз) үтірмен бөлінеді: Асқар, бері кел.
  • Қаратпа сөз сөйлемнің ортасында келсе, екі жағынан үтір қойылады.
  • Сөйлеушінің ойын білдіретін қыстырма сөз (әрине, меніңше, біріншіден) үтірмен бөлінеді.
  • Адам туралы айтылса (ол – бастауыш), үтір қойылмайды: Асқар мектепке барды. Адамға қаратып айтсақ – үтір: Асқар, мектепке бар.

Мысалдар

  • ✓ Асқар, бері кел.

    ✗ Қате: Асқар бері кел.

  • ✓ Сен, Айгерім, ән саласың ба?

    ✗ Қате: Сен Айгерім, ән саласың ба?

  • ✓ Әрине, мен көмектесемін.

    ✗ Қате: Әрине мен көмектесемін.

  • ✓ Асқар мектепке барды.

    ✗ Қате: Асқар, мектепке барды.

  • ✓ Балалар, гүлдерге су құйыңдар.

    ✗ Қате: Балалар гүлдерге су құйыңдар.

  • ✓ Ата, бүгін мереке ме?

    ✗ Қате: Ата бүгін мереке ме?

  • ✓ Достар, уақытты бағалайық!

    ✗ Қате: Достар уақытты бағалайық!

  • ✓ Меніңше, ертең жаңбыр жауады.

    ✗ Қате: Меніңше ертең жаңбыр жауады.

Өзіңді тексер

  1. 1. Қайсысы дұрыс?

    • • Асқар бері кел.
    • • Асқар, бері кел.
    • • Асқар, бері, кел.
    Жауабын көру

    Асқар, бері кел. – Біреуге қаратып айтылған сөз (қаратпа сөз) үтірмен бөлінеді: Асқар, бері кел.

  2. 2. Қайсысы дұрыс?

    • • Сен Айгерім, ән саласың ба?
    • • Сен, Айгерім ән саласың ба?
    • • Сен, Айгерім, ән саласың ба?
    Жауабын көру

    Сен, Айгерім, ән саласың ба? – Қаратпа сөз сөйлемнің ортасында келсе, екі жағынан үтір қойылады.

  3. 3. Қайсысы дұрыс?

    • • Әрине мен көмектесемін.
    • • Әрине, мен көмектесемін.
    • • Әрине, мен, көмектесемін.
    Жауабын көру

    Әрине, мен көмектесемін. – Сөйлеушінің ойын білдіретін қыстырма сөз (әрине, меніңше, біріншіден) үтірмен бөлінеді.

  4. 4. Қайсысы дұрыс?

    • • Асқар мектепке барды.
    • • Асқар мектепке, барды.
    • • Асқар, мектепке барды.
    Жауабын көру

    Асқар мектепке барды. – Адам туралы айтылса (ол – бастауыш), үтір қойылмайды: Асқар мектепке барды. Адамға қаратып айтсақ – үтір: Асқар, мектепке бар.

Осы ережені ойнап жаттық

Басқа ережелер