Көптік жалғау қалай жалғанады: -лар, -дар, -тар?
Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына қарай таңдалады, ал «а» не «е» болуы сөздің жуан-жіңішкелігіне байланысты.
Ереже
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «бала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «қала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «дала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «тау» «у» әрпіне бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «ұя» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «қой» «й» әрпіне бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «ана» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «құрбы» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «көше» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лер» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «үй» «й» әрпіне бітеді, сондықтан «-лер» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «ине» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лер» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «бөрі» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лер» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «дәптер» «р» әрпіне бітеді, сондықтан «-лер» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «терезе» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лер» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «әке» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лер» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «бөлме» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лер» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «қол» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-дар» (-дар/-дер «л», «ж», «з», «м», «н», «ң»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «қыз» «з» әрпіне бітеді, сондықтан «-дар» (-дар/-дер «л», «ж», «з», «м», «н», «ң»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «жұлдыз» «з» әрпіне бітеді, сондықтан «-дар» (-дар/-дер «л», «ж», «з», «м», «н», «ң»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «ұл» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-дар» (-дар/-дер «л», «ж», «з», «м», «н», «ң»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «гүл» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-дер» (-дар/-дер «л», «ж», «з», «м», «н», «ң»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «көл» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-дер» (-дар/-дер «л», «ж», «з», «м», «н», «ң»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «көз» «з» әрпіне бітеді, сондықтан «-дер» (-дар/-дер «л», «ж», «з», «м», «н», «ң»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «күз» «з» әрпіне бітеді, сондықтан «-дер» (-дар/-дер «л», «ж», «з», «м», «н», «ң»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «тіл» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-дер» (-дар/-дер «л», «ж», «з», «м», «н», «ң»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «жел» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-дер» (-дар/-дер «л», «ж», «з», «м», «н», «ң»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «құс» «с» әрпіне бітеді, сондықтан «-тар» (-тар/-тер «қ», «к», «п», «с», «т», «ш»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «ағаш» «ш» әрпіне бітеді, сондықтан «-тар» (-тар/-тер «қ», «к», «п», «с», «т», «ш»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «бұлт» «т» әрпіне бітеді, сондықтан «-тар» (-тар/-тер «қ», «к», «п», «с», «т», «ш»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «қонақ» «қ» әрпіне бітеді, сондықтан «-тар» (-тар/-тер «қ», «к», «п», «с», «т», «ш»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «кітап» «п» әрпіне бітеді, сондықтан «-тар» (-тар/-тер «қ», «к», «п», «с», «т», «ш»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «мектеп» «п» әрпіне бітеді, сондықтан «-тер» (-тар/-тер «қ», «к», «п», «с», «т», «ш»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «жүрек» «к» әрпіне бітеді, сондықтан «-тер» (-тар/-тер «қ», «к», «п», «с», «т», «ш»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «өрнек» «к» әрпіне бітеді, сондықтан «-тер» (-тар/-тер «қ», «к», «п», «с», «т», «ш»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «жеміс» «с» әрпіне бітеді, сондықтан «-тер» (-тар/-тер «қ», «к», «п», «с», «т», «ш»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «іс» «с» әрпіне бітеді, сондықтан «-тер» (-тар/-тер «қ», «к», «п», «с», «т», «ш»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
- Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «күш» «ш» әрпіне бітеді, сондықтан «-тер» (-тар/-тер «қ», «к», «п», «с», «т», «ш»-дан кейін). Сөз жіңішке, сондықтан «е».
Мысалдар
✓ балалар
✗ Қате: баладар
✓ қалалар
✗ Қате: қаладар
✓ далалар
✗ Қате: даладар
✓ таулар
✗ Қате: таудар
✓ ұялар
✗ Қате: ұядар
✓ қойлар
✗ Қате: қойдар
✓ аналар
✗ Қате: анадар
✓ құрбылар
✗ Қате: құрбыдар
✓ көшелер
✗ Қате: көшедер
✓ үйлер
✗ Қате: үйдер
✓ инелер
✗ Қате: инедер
✓ бөрілер
✗ Қате: бөрідер
✓ дәптерлер
✗ Қате: дәптердер
✓ терезелер
✗ Қате: терезедер
✓ әкелер
✗ Қате: әкедер
✓ бөлмелер
✗ Қате: бөлмедер
✓ қолдар
✗ Қате: қоллар
✓ қыздар
✗ Қате: қызлар
✓ жұлдыздар
✗ Қате: жұлдызлар
✓ ұлдар
✗ Қате: ұллар
✓ гүлдер
✗ Қате: гүллер
✓ көлдер
✗ Қате: көллер
✓ көздер
✗ Қате: көзлер
✓ күздер
✗ Қате: күзлер
✓ тілдер
✗ Қате: тіллер
✓ желдер
✗ Қате: желлер
✓ құстар
✗ Қате: құслар
✓ ағаштар
✗ Қате: ағашлар
✓ бұлттар
✗ Қате: бұлтлар
✓ қонақтар
✗ Қате: қонақлар
✓ кітаптар
✗ Қате: кітаплар
✓ мектептер
✗ Қате: мектеплер
✓ жүректер
✗ Қате: жүреклер
✓ өрнектер
✗ Қате: өрнеклер
✓ жемістер
✗ Қате: жеміслер
✓ істер
✗ Қате: іслер
✓ күштер
✗ Қате: күшлер
Өзіңді тексер
1. Қайсысы дұрыс?
- • баладар
- • балалар
- • балалер
Жауабын көру
балалар – Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «бала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
2. Қайсысы дұрыс?
- • қаладар
- • қалалар
- • қалалер
Жауабын көру
қалалар – Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «қала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
3. Қайсысы дұрыс?
- • даладар
- • далалар
- • далалер
Жауабын көру
далалар – Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «дала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
4. Қайсысы дұрыс?
- • таудар
- • таулар
- • таулер
Жауабын көру
таулар – Көптік жалғау сөздің соңғы дыбысына байланысты. «тау» «у» әрпіне бітеді, сондықтан «-лар» (-лар/-лер дауыстыдан, «р», «у», «й»-дан кейін). Сөз жуан, сондықтан «а».
Басқа ережелер
- Ы мен І2–4 сынып
- Ә мен А2–4 сынып
- Ө мен О2–4 сынып
- Ү, Ұ және У2–4 сынып
- Қ, Ғ, Ң2–4 сынып
- Бас әріп2-сынып
- Үтір4-сыныптан
- Нүкте, сұрақ және леп белгісі2-сынып
- Қаратпа және қыстырма сөз3-сынып
- Бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша3-сынып
- Төл сөздің тыныс белгілері5-сынып
- Бірге, бөлек, дефис арқылы жазу6-сынып
- Ма, ме, ба, бе, па, пе7-сынып
- Күрделі атаулардың бас әрпі8-сынып
- Екі сөйлемді біріктіру4-сынып
- Барыс септік: -ға, -ге, -қа, -ке
- Қ, К, П әріптерінің ғ, г, б болуы
- Ілік септік: -ның, -дың, -тың
- Табыс септік: -ны, -ды, -ты
- Жатыс септік: -да, -де, -та, -те
- Шығыс септік: -дан, -нан, -тан
- Тәуелдік жалғау: менің, сенің, оның
- Сөз тәртібі
- Кім? жұрнағы: -шы, -ші, -ушы
- Қандай? жұрнағы: -лы, -ды, -ты