Табыс септік жалғауы қалай жазылады: -ны, -ні, -ды, -ты?
Табыс септік «кімді? нені?» деген сұраққа жауап береді. Жалғау сөздің соңғы дыбысына қарай таңдалады.
Ереже
- Табыс септік («кімді? нені?»): «бала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ны». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «қала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ны». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «дала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ны». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «ана» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ны». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «көше» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ні». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «әке» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ні». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «терезе» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ні». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «тау» «у» әрпіне бітеді, сондықтан «-ды». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «су» «у» әрпіне бітеді, сондықтан «-ды». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «үй» «й» әрпіне бітеді, сондықтан «-ді». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «жер» «р» әрпіне бітеді, сондықтан «-ді». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «қол» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-ды». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «көл» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-ді». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «ауыл» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-ды». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «гүл» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-ді». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «қыз» «з» әрпіне бітеді, сондықтан «-ды». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «жұлдыз» «з» әрпіне бітеді, сондықтан «-ды». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «адам» «м» әрпіне бітеді, сондықтан «-ды». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «орман» «н» әрпіне бітеді, сондықтан «-ды». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «аспан» «н» әрпіне бітеді, сондықтан «-ды». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «ән» «н» әрпіне бітеді, сондықтан «-ді». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «күн» «н» әрпіне бітеді, сондықтан «-ді». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «таң» «ң» әрпіне бітеді, сондықтан «-ды». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «құс» «с» әрпіне бітеді, сондықтан «-ты». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «ағаш» «ш» әрпіне бітеді, сондықтан «-ты». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «кітап» «п» әрпіне бітеді, сондықтан «-ты». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «мектеп» «п» әрпіне бітеді, сондықтан «-ті». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «бұлт» «т» әрпіне бітеді, сондықтан «-ты». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «дос» «с» әрпіне бітеді, сондықтан «-ты». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «іс» «с» әрпіне бітеді, сондықтан «-ті». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
- Табыс септік («кімді? нені?»): «күш» «ш» әрпіне бітеді, сондықтан «-ті». Сөз жіңішке, сондықтан «і». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
Мысалдар
✓ баланы
✗ Қате: балады
✓ қаланы
✗ Қате: қалады
✓ даланы
✗ Қате: далады
✓ ананы
✗ Қате: анаты
✓ көшені
✗ Қате: көшеді
✓ әкені
✗ Қате: әкеті
✓ терезені
✗ Қате: терезеді
✓ тауды
✗ Қате: тауты
✓ суды
✗ Қате: суны
✓ үйді
✗ Қате: үйні
✓ жерді
✗ Қате: жерті
✓ қолды
✗ Қате: қолты
✓ көлді
✗ Қате: көлті
✓ ауылды
✗ Қате: ауылны
✓ гүлді
✗ Қате: гүлті
✓ қызды
✗ Қате: қызты
✓ жұлдызды
✗ Қате: жұлдызны
✓ адамды
✗ Қате: адамны
✓ орманды
✗ Қате: орманты
✓ аспанды
✗ Қате: аспанты
✓ әнді
✗ Қате: әнні
✓ күнді
✗ Қате: күнті
✓ таңды
✗ Қате: таңты
✓ құсты
✗ Қате: құсды
✓ ағашты
✗ Қате: ағашны
✓ кітапты
✗ Қате: кітапды
✓ мектепті
✗ Қате: мектепні
✓ бұлтты
✗ Қате: бұлтны
✓ досты
✗ Қате: досды
✓ істі
✗ Қате: існі
✓ күшті
✗ Қате: күшді
Өзіңді тексер
1. Қайсысы дұрыс?
- • балады
- • баланы
- • балані
Жауабын көру
баланы – Табыс септік («кімді? нені?»): «бала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ны». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
2. Қайсысы дұрыс?
- • қалады
- • қаланы
- • қалані
Жауабын көру
қаланы – Табыс септік («кімді? нені?»): «қала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ны». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
3. Қайсысы дұрыс?
- • далады
- • даланы
- • далані
Жауабын көру
даланы – Табыс септік («кімді? нені?»): «дала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ны». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
4. Қайсысы дұрыс?
- • ананы
- • анані
- • анаты
Жауабын көру
ананы – Табыс септік («кімді? нені?»): «ана» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ны». Сөз жуан, сондықтан «ы». Ереже: дауыстыдан кейін «-ны/-ні», л, р, й, у, ж, з, м, н, ң-нан кейін «-ды/-ді», қатаң дыбыстан кейін «-ты/-ті».
Басқа ережелер
- Ы мен І2–4 сынып
- Ә мен А2–4 сынып
- Ө мен О2–4 сынып
- Ү, Ұ және У2–4 сынып
- Қ, Ғ, Ң2–4 сынып
- Бас әріп2-сынып
- Үтір4-сыныптан
- Нүкте, сұрақ және леп белгісі2-сынып
- Қаратпа және қыстырма сөз3-сынып
- Бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша3-сынып
- Төл сөздің тыныс белгілері5-сынып
- Бірге, бөлек, дефис арқылы жазу6-сынып
- Ма, ме, ба, бе, па, пе7-сынып
- Күрделі атаулардың бас әрпі8-сынып
- Екі сөйлемді біріктіру4-сынып
- Көптік жалғау: -лар, -дар, -тар
- Барыс септік: -ға, -ге, -қа, -ке
- Қ, К, П әріптерінің ғ, г, б болуы
- Ілік септік: -ның, -дың, -тың
- Жатыс септік: -да, -де, -та, -те
- Шығыс септік: -дан, -нан, -тан
- Тәуелдік жалғау: менің, сенің, оның
- Сөз тәртібі
- Кім? жұрнағы: -шы, -ші, -ушы
- Қандай? жұрнағы: -лы, -ды, -ты