Шығыс септік жалғауы қалай жазылады: -дан, -нан, -тан?
Шығыс септік «қайдан? неден?» деген сұраққа жауап береді. Жалғау сөздің соңғы дыбысына қарай таңдалады.
Ереже
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «бала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «қала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «дала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «ана» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «көше» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ден». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «әке» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ден». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «терезе» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-ден». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «тау» «у» әрпіне бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «су» «у» әрпіне бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «үй» «й» әрпіне бітеді, сондықтан «-ден». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «жер» «р» әрпіне бітеді, сондықтан «-ден». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «қол» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «көл» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-ден». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «ауыл» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «гүл» «л» әрпіне бітеді, сондықтан «-ден». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «қыз» «з» әрпіне бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «жұлдыз» «з» әрпіне бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «адам» «м» әрпіне бітеді, сондықтан «-нан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «орман» «н» әрпіне бітеді, сондықтан «-нан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «аспан» «н» әрпіне бітеді, сондықтан «-нан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «ән» «н» әрпіне бітеді, сондықтан «-нен». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «күн» «н» әрпіне бітеді, сондықтан «-нен». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «таң» «ң» әрпіне бітеді, сондықтан «-нан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «құс» «с» әрпіне бітеді, сондықтан «-тан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «ағаш» «ш» әрпіне бітеді, сондықтан «-тан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «кітап» «п» әрпіне бітеді, сондықтан «-тан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «мектеп» «п» әрпіне бітеді, сондықтан «-тен». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «бұлт» «т» әрпіне бітеді, сондықтан «-тан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «дос» «с» әрпіне бітеді, сондықтан «-тан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «іс» «с» әрпіне бітеді, сондықтан «-тен». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
- Шығыс септік («қайдан? неден?»): «күш» «ш» әрпіне бітеді, сондықтан «-тен». Сөз жіңішке, сондықтан «ен». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
Мысалдар
✓ баладан
✗ Қате: баланан
✓ қаладан
✗ Қате: қаланан
✓ даладан
✗ Қате: даланан
✓ анадан
✗ Қате: анатан
✓ көшеден
✗ Қате: көшенен
✓ әкеден
✗ Қате: әкетен
✓ терезеден
✗ Қате: терезенен
✓ таудан
✗ Қате: таутан
✓ судан
✗ Қате: сунан
✓ үйден
✗ Қате: үйнен
✓ жерден
✗ Қате: жертен
✓ қолдан
✗ Қате: қолтан
✓ көлден
✗ Қате: көлтен
✓ ауылдан
✗ Қате: ауылнан
✓ гүлден
✗ Қате: гүлтен
✓ қыздан
✗ Қате: қызтан
✓ жұлдыздан
✗ Қате: жұлдызнан
✓ адамнан
✗ Қате: адамдан
✓ орманнан
✗ Қате: ормантан
✓ аспаннан
✗ Қате: аспантан
✓ әннен
✗ Қате: әнден
✓ күннен
✗ Қате: күнтен
✓ таңнан
✗ Қате: таңтан
✓ құстан
✗ Қате: құсдан
✓ ағаштан
✗ Қате: ағашнан
✓ кітаптан
✗ Қате: кітапдан
✓ мектептен
✗ Қате: мектепнен
✓ бұлттан
✗ Қате: бұлтнан
✓ достан
✗ Қате: досдан
✓ істен
✗ Қате: існен
✓ күштен
✗ Қате: күшден
Өзіңді тексер
1. Қайсысы дұрыс?
- • баладан
- • баладен
- • баланан
Жауабын көру
баладан – Шығыс септік («қайдан? неден?»): «бала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
2. Қайсысы дұрыс?
- • қаладан
- • қаладен
- • қаланан
Жауабын көру
қаладан – Шығыс септік («қайдан? неден?»): «қала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
3. Қайсысы дұрыс?
- • даладан
- • даладен
- • даланан
Жауабын көру
даладан – Шығыс септік («қайдан? неден?»): «дала» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
4. Қайсысы дұрыс?
- • анадан
- • анаден
- • анатан
Жауабын көру
анадан – Шығыс септік («қайдан? неден?»): «ана» дауысты дыбысқа бітеді, сондықтан «-дан». Сөз жуан, сондықтан «ан». Ереже: м, н, ң-нан кейін «-нан/-нен», қатаң дыбыстан кейін «-тан/-тен», қалған жағдайда «-дан/-ден».
Басқа ережелер
- Ы мен І2–4 сынып
- Ә мен А2–4 сынып
- Ө мен О2–4 сынып
- Ү, Ұ және У2–4 сынып
- Қ, Ғ, Ң2–4 сынып
- Бас әріп2-сынып
- Үтір4-сыныптан
- Нүкте, сұрақ және леп белгісі2-сынып
- Қаратпа және қыстырма сөз3-сынып
- Бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша3-сынып
- Төл сөздің тыныс белгілері5-сынып
- Бірге, бөлек, дефис арқылы жазу6-сынып
- Ма, ме, ба, бе, па, пе7-сынып
- Күрделі атаулардың бас әрпі8-сынып
- Екі сөйлемді біріктіру4-сынып
- Көптік жалғау: -лар, -дар, -тар
- Барыс септік: -ға, -ге, -қа, -ке
- Қ, К, П әріптерінің ғ, г, б болуы
- Ілік септік: -ның, -дың, -тың
- Табыс септік: -ны, -ды, -ты
- Жатыс септік: -да, -де, -та, -те
- Тәуелдік жалғау: менің, сенің, оның
- Сөз тәртібі
- Кім? жұрнағы: -шы, -ші, -ушы
- Қандай? жұрнағы: -лы, -ды, -ты