Қазақ сөйлемінде сөз қандай ретпен тұрады?
Қазақ тілінде «не істеді?» деген сөз (етістік) әдетте сөйлемнің соңында тұрады.
Ереже
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Мен кітап оқимын.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Біз ертең мектепке барамыз.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Анам тамақ дайындады.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Әжем шай құйды.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Балалар аулада ойнады.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Мұғалім сабақ түсіндірді.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Біз сурет салдық.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Құс ағашқа қонды.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Қыз өлең айтты.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Әкем жұмысқа кетті.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Бала сүт ішті.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Біз бақта ойнадық.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Апам нан пісірді.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Ол хат жазды.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Інім доп тепті.»
- «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Біз көлге бардық.»
Мысалдар
✓ Мен кітап оқимын.
✗ Қате: Оқимын мен кітап.
✓ Біз ертең мектепке барамыз.
✗ Қате: Барамыз біз ертең мектепке.
✓ Анам тамақ дайындады.
✗ Қате: Дайындады анам тамақ.
✓ Әжем шай құйды.
✗ Қате: Құйды әжем шай.
✓ Балалар аулада ойнады.
✗ Қате: Ойнады балалар аулада.
✓ Мұғалім сабақ түсіндірді.
✗ Қате: Түсіндірді мұғалім сабақ.
✓ Біз сурет салдық.
✗ Қате: Салдық біз сурет.
✓ Құс ағашқа қонды.
✗ Қате: Қонды құс ағашқа.
✓ Қыз өлең айтты.
✗ Қате: Айтты қыз өлең.
✓ Әкем жұмысқа кетті.
✗ Қате: Кетті әкем жұмысқа.
✓ Бала сүт ішті.
✗ Қате: Ішті бала сүт.
✓ Біз бақта ойнадық.
✗ Қате: Ойнадық біз бақта.
✓ Апам нан пісірді.
✗ Қате: Пісірді апам нан.
✓ Ол хат жазды.
✗ Қате: Жазды ол хат.
✓ Інім доп тепті.
✗ Қате: Тепті інім доп.
✓ Біз көлге бардық.
✗ Қате: Бардық біз көлге.
Өзіңді тексер
1. Қайсысы дұрыс?
- • Мен кітап оқимын.
- • Мен оқимын кітап.
- • Оқимын мен кітап.
Жауабын көру
Мен кітап оқимын. – «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Мен кітап оқимын.»
2. Қайсысы дұрыс?
- • Барамыз біз ертең мектепке.
- • Біз барамыз ертең мектепке.
- • Біз ертең мектепке барамыз.
Жауабын көру
Біз ертең мектепке барамыз. – «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Біз ертең мектепке барамыз.»
3. Қайсысы дұрыс?
- • Анам дайындады тамақ.
- • Анам тамақ дайындады.
- • Дайындады анам тамақ.
Жауабын көру
Анам тамақ дайындады. – «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Анам тамақ дайындады.»
4. Қайсысы дұрыс?
- • Құйды әжем шай.
- • Әжем шай құйды.
- • Әжем құйды шай.
Жауабын көру
Әжем шай құйды. – «Не істеді?» дейтін сөз (етістік) қазақ сөйлемінде әдетте соңында тұрады: «Әжем шай құйды.»
Басқа ережелер
- Ы мен І2–4 сынып
- Ә мен А2–4 сынып
- Ө мен О2–4 сынып
- Ү, Ұ және У2–4 сынып
- Қ, Ғ, Ң2–4 сынып
- Бас әріп2-сынып
- Үтір4-сыныптан
- Нүкте, сұрақ және леп белгісі2-сынып
- Қаратпа және қыстырма сөз3-сынып
- Бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша3-сынып
- Төл сөздің тыныс белгілері5-сынып
- Бірге, бөлек, дефис арқылы жазу6-сынып
- Ма, ме, ба, бе, па, пе7-сынып
- Күрделі атаулардың бас әрпі8-сынып
- Екі сөйлемді біріктіру4-сынып
- Көптік жалғау: -лар, -дар, -тар
- Барыс септік: -ға, -ге, -қа, -ке
- Қ, К, П әріптерінің ғ, г, б болуы
- Ілік септік: -ның, -дың, -тың
- Табыс септік: -ны, -ды, -ты
- Жатыс септік: -да, -де, -та, -те
- Шығыс септік: -дан, -нан, -тан
- Тәуелдік жалғау: менің, сенің, оның
- Кім? жұрнағы: -шы, -ші, -ушы
- Қандай? жұрнағы: -лы, -ды, -ты